Ook mijn oude studentenhuis in Rotterdam was organisch en krom. In de muren zaten scheuren, er waren van hoog tot laag lekkages, mijn plafond kwam eens onverwacht naar beneden zetten, een wasbak brak af, de verwarmingsbuizen moesten elke week worden ontlucht en sommige goten en afvoerputjes waren doorlopend verstopt. In sommige opzichten was het een krot, ik geef het toe. Het was ook een labyrint: een doolhof van trappenhuizen, gangetjes, hokjes en halletjes. Ik had vrienden die na meerdere bezoeken nog steeds de douche in liepen als ze de uitgang zochten. Dit huis, dit organische samenraapsel van trappen, kamers, keukens en kelders, was me liever dan een nette mooigestucte meisjeskamer in een keurig studentenhuis. Het leefde en het zat vol verrassingen. Het had de potentie om iets weergaloos te worden. Iets zonder weerga. Het Huis der Huizen. Overal zag ik mogelijkheden om het huis te verbeteren. Met behoud van het organische, de vertrouwde geur, de scheefheid, de trappen en de hele structuur.

Afrika is als mijn oude studentenhuis. Het is een levendig samenraapsel van mensen, culturen, bomen, bochten, landschappen, mooie luchten, fietsen, handkarren, tuktuks en SUV’s. Het zit vol verrassingen: je weet nooit wat je na de volgende bocht aantreft. In Afrika kun je dagenlang zonder water of elektriciteit zitten (vannacht nog). In de wegen zitten kuilen, waterafvoeren zijn verstopt, overheidsdiensten functioneren niet. In sommige opzichten is het een krot, ik geef het toe, maar het heeft de potentie om iets weergaloos te worden. Iets zonder weerga. Het Continent der Continenten. Overal zie ik mogelijkheden om het te verbeteren. Met behoud van het organische, de geuren, de bomen, de mensen en de hele structuur.

In Afrika is niets strak en recht. Afrika is organisch en krom. En daarom houd ik er zo van.

Gesprekje tussen expats
– Vanavond vliegen we naar Nederland.
– O? Waarom?
– Mijn vader wordt morgen zeventig. Het is een verrassing.
– O wat enig! Ik heb dat ook een keer gedaan toen mijn moeder tachtig werd.
– En ik een keer toen mijn ouders vijftig jaar getrouwd waren.
– Mijn moeder kreeg bijna een hartaanval toen ze ons zag staan.
– Ja, je moet ze wel een beetje voorbereiden.

Ik stond paf. Ik ben nog nooit voor een verjaardag of een huwelijksverjaardag teruggereisd naar Nederland. Alleen een keer voor een definitief afscheid en twee keer voor een huwelijk. Wel weet ik precies wanneer ik terug had willen reizen. Ik weet precies wat ik heb gemist. De 70ste trouwdag van mijn grootouders. De 70ste verjaardag van mijn vader. De 65ste verjaardag van mijn vader. De 65ste verjaardag van mijn moeder. De 60ste verjaardag van mijn moeder. De 40ste trouwdag van mijn ouders. De 30ste verjaardag van mijn broer. De 35ste verjaardag van mijn broer. De uitreiking van de Erasmusspeld aan mijn oma. De uitreiking van de ridderorde aan mijn vader. De begrafenis van Aad. En de omwenteling in 2002. Daar begon het mee, met de omwenteling.

De omwenteling in 2002

Toen ik een paar maanden weg was uit Nederland, won Pim Fortuyn de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam. Rotterdam beschouw ik als mijn hometown. Vanaf mijn twaalfde zat ik er op school en vanaf mijn negentiende was het mijn woonplaats. Twee maanden na de gemeenteraadsverkiezingen werd Pim Fortuyn vermoord en twee dagen later won Feyenoord de UEFA Cup. Tegelijk had mijn beste vriend, geboren en getogen in Rotterdam, iemand met wie ik alles deelde, liefdesverdriet.

Ik was en ben geen groot voetballiefhebber, ik was geen voorstander van Fortuyn, maar toch verlangde elke vezel in mij ernaar om in Rotterdam te zijn om deze winst en dit verlies te delen met mijn vrienden en stadgenoten. Ons was iets gegeven en ons was iets ontnomen. Diepe treurnis, feest en verdriet tegelijk. En dan nog het liefdesverdriet van mijn beste vriend.

Echtgenoot sprak het uit mijn hoofd. We wonen nu hier. We kunnen niet voor alles op en neer naar Nederland. Ik was het met hem eens. Je kunt niet op en neer blijven vliegen. Het is bovendien niet te betalen. En zelfs als we het hadden kunnen betalen, is het de vraag of we het echt hadden gewild. In die tijd deed ik wel eens wat voor een weeshuis. Werken voor een weeshuis maakt je erg bewust van de waarde van geld.

Appeltaart met mama

Gelukkig zijn mijn ouders makkelijk. Mijn vader was zelf vaak niet bij mijn verjaardagen omdat hij op reis was. Dat kan in onze familie: zo ben ik opgegroeid. Ik zat er niet mee en hij ook niet. En mijn moeder heeft me opgevoed met het idee dat vliegreizen luxe zijn – en dus afkeurenswaardig. Zelf denken we bij vliegen vooral ook aan het milieu.

Toch, als ik iets zou kunnen terugdraaien: graag de 65ste verjaardag van mijn moeder. En de 70ste trouwdag van mijn grootouders. En de 65ste verjaardag van mijn vader. En morgen graag in Maasdam een stuk appeltaart eten met mama.

het is heel eenvoudig:
wij willen hier niet weg.
wij staan hier maar
het water ligt daar
de eilanden de netten de verte
het briesje de frisse geur de schaduw

wij praten hier
kijken elkaar niet aan
het landschap beheerst het gesprek
(krabplevieren kokosnoten)

ik moet zo gaan
ik ook

alle redenen om te vertrekken
ons werk de computer de bank
telefoontjes texten e-mails
maar wij staan hier
het water ligt daar
uitgestrekt als een mooie jongen
en wij willen niet weg

wij lingeren hangen en rekken
het is net alsof we het ergens over hebben
dat hebben we ook
(krabplevieren kokosnoten
zaken van groot belang)

maar ik moet nu echt gaan
ik ook
echt

1            MSASANI    EXT.   DAY

A huge baobab tree is standing at the side of a dirt road, close to a wall surrounding a plot. It spreads it’s root-like branches up into the sky. It looks strong and sturdy. The tree looks down on the dirt road, where a Tanzanian young MAN is approaching by bike. He halts at the tree, looks at the trunk, looks up to the top and looks around him. He sees a ROAD WORKER and steps off his bike.

MAN
Hey man. Scuse me… Hello?

ROAD WORKER
Hi.

The road worker approaches.

MAN
Hi. What’s this?

Man is pointing at a red cross on the baobab.

ROAD WORKER
It’s a cross.

MAN
I can see it’s a cross. Why is it here?

ROAD WORKER
This tree will be felled.

MAN
And why, may I ask?

ROAD WORKER
It’s in the way of the road. We’re going to tar the road.

MAN
Whaddu you mean it’s in the way of the road. The road is already here. It’s not in the way now, is it?

ROAD WORKER
Yes, but we’re going to broaden the road. It’s going to be from wall to wall.

MAN
I see. But why? The road is wide enough for two cars to pass, isn’t it?

The road worker shrugs his shoulders.

MAN
And down there the road narrows into a one lane road. Why does this road have to be broadened?

The road worker shrugs his shoulders again. Passer-by’s on the street stand still and look round.

MAN
I mean, what’s the use?

Passer-by’s come closer curiously. People approach from fish market. There are MEN, WOMEN, FISHERMEN, KIDS, a mix of Msasani Village people.

ROAD WORKER
I’ve got orders.

MAN
Orders to kill this tree.

ROAD WORKER
Orders to cut this tree.

MAN
How can you cut this tree? Look at this tree. Look at it! This tree has been here for over twohundred years. This tree was here before Dar es Salaam was here. This tree was here when there was only Msasani Village. For centuries and centuries it has seen the dhows set sail and return with fish. It has seen the fish market being built. It saw the British come and the Germans go. Your ancestors enjoyed their ugali under this tree. This tree has seen it all! And you want to kill This Tree? This tree belongs here! It’s part of our cultural heritage!

The onlookers look at the tree.

ROAD WORKER
There is nothing I can do.

MAN
(to flock of onlookers)
Do you want him to cut this tree?

FEMALE ONLOOKER
(cautious)
I like a tarred road…

MALE ONLOOKER (1)
A tarred road is not good for us.

Some people nod.

MALE ONLOOKER (1)
The cars will drive too fast. They will kill our children. A tarred road is dangerous.

MALE ONLOOKER (2)
It’s the muzungus in their SUVs. They drive too fast!

MALE ONLOOKER (3)
But a tarred road prevents flooding. Do you remember last year’s rainy season?

FEMALE ONLOOKER
And at least my laundry will stay white with a tarred road!

Other women laugh and poke her.

MALE ONLOOKER (4)
The flooding has nothing to do with the road. The swamp must be drained!

There is a murmur of assent. Onlookers start talking at the same time.

MAN
(spreading his arms)
Wait wait wait wait wait. We’re not talking about the road being tarred or not. We are talking about him (points at road worker) felling this tree.

KID
(giggling)
This ugly tree…

An OLD MAN lashes out at him.

OLD MAN
(gesturing at tree)
Listen. This tree was always here. It was here when I was a boy. It was here when my grandfather was a boy. It belongs here. It should stay. It’s not bothering the road.

OLD MAN
(facing onlookers)
This tree should not be felled.

MAN
(to road worker)
You hear?This Tree is alive and it is ours. It belongs to Msasani. Tell your boss to save this tree. 

ROAD WORKER
Why don’t you tell him yourself?

MAN
(after a short silence, unsettled)
We could do that…
Who is your boss?

ROAD WORKER
The Ministry of Infrastructure Development.

MAN
(hesitating)
Okay…

The man pulls himself together and turns to the onlookers.

MAN
Okay people! Let’s go to the Ministry of Transport and Infrastructure!

ROAD WORKER
(smiling and joining the crowd)
Department of National Roads.

Children are hoisted onto backs, buckets are placed on heads and the crowd moves off. The baobab just stands there, powerless but strong. His root-like branches spread out into the sky. From the top of his crown he looks down onto the people, who look so tiny seen from above.

2           DEPT. NATIONAL ROADS   EXT.    DAY

ROAD WORKER
(to man)
This is it.

The group stands at the foot of a traditional building and suddenly seems small: not a crowd but a group.

MAN
(to road worker)
What now?

ROAD WORKER
(gesturing ‘come’)
We go inside.

MAN
(to people)
We go inside!

3           DEPT. NATIONAL ROADS    INT.   DAY

[Yet to be written]

4           DEPT. NATIONAL ROADS   EXT.   DAY

A well-fed CIVIL SERVANT in a dark suit gets into a black shiny car with dark windows and says to the DRIVER, who is holding the door for him:

CIVIL SERVANT
Msasani.

DRIVER
Yes Sir.

The car drives off through a nice avenue with large, leafy trees.

5           KIMMWERI AVENUE | MSASANI   INT.   DAY

The car drives on Kimmweri Avenue. With a grave face the civil servant is talking through his mobile, leaning back in the soft car seat. While listening and humming into his mobile phone he looks outside and raises one eyebrow when he sees the hustle and bustle of Kimmweri: people, barrows, dala dalas, dukas and dust. The car takes a turn onto a dirt road. The civil servant tries to continue speaking into his phone, but he is being shaken up by the bumps in the road.

CIVIL SERVANT
(covering the mike part of his phone)
My God! Where ARE we?

DRIVER
Msasani.

CIVIL SERVANT
(covering phone)
Can you PLEASE drive properly, for Christ sake?

DRIVER
(slows down)
Sorry Sir.

The car moves as a snail through and around the bumps. The civil servant ends his conversation.

CIVIL SERVANT
(looking rather angry, speaking to himself)
What IS this? God!

DRIVER
Where should I go?

CIVIL SERVANT
(with bad-tempered expression on his face, getting back to his phone)
To the baobab.

DRIVER
The one at the beach?

CIVIL SERVANT
(back on the phone, waiving question aside)
The baobab, the baobab.
(in phone)
Yes, how are you.

6           MSASANI    EXT.   DAY

The car turns onto the beach and stops. Driver opens door of civil servant. He gets out. An old man passes by and greets him friendly. The civil servant looks at the baobab (without a red cross) and views over Msasani Bay.

CIVIL SERVANT
(vaguely approving the view)
Hm.

CIVIL SERVANT
(to driver)
Are there more baobabs in Msasani?

DRIVER
Yes. Which one are you looking for?

CIVIL SERVANT
The one with the red cross.

Driver walks off to some boys practising carthwheels on the beach. They point in the direction of the fish market while the civil servant still enjoys the view.

DRIVER
(returning to car)
It’s over there.

They get into the car and drive off again. Finally they arrive at the right baobab, the one with the cross.

CIVIL SERVANT
(speaking to himself)
So this is it.

The civil measures the road with a critical eye, goes back into his car and gets his phone. The car drives off.

CIVIL SERVANT
Yes Your Honour. I have been at the tree. (…) It’s a tree. You know, just a tree, Your Honour. But it’s not in the way of the road. (…) Yes. (…) I agree, Your Honour. (…) Thank you, Your Honour. (…) Thousand apologies Your Honour, but may I suggest something? (…) That beach, Your Honour, Msasani Beach. A fabulous view. We should do something with it, Sir. In my humble opinion. (…) Like, forgive me Sir, like a museum. A natural history museum. One that doesn’t spoil the view. (…) Forgive me Sir. (…) Thank you Sir.

The civil servant sits back in his seat, looks outside and smiles.

7           MSASANI   EXT.   DAY

The road worker approaches the baobab and shrubs off the red cross. When he is finished he gives the baobab a slap on the trunk. The baobab just stands there. From the top of his branches he can just see the bay of Msasani, where the dhows set sail.

FADE OUT

THE END

This script is fictional, although there is a country called Tanzania, and in that country there is a fishermen’s village called Msasani, and in that village there is a huge baobab, and on that baobab there is a red cross that wasn’t there before.
Any resemblance to existing persons is purely coincidental.

Je wilt naar dat water toe.
Je wilt het wad tussen je tenen voelen, de frisse bries het verkoelende water.
Je wilt van dichtbij kijken naar de vangst van de vissers trekken aan touwen van netten met drijvers.
Je wilt de sterns boven de netten zien ze horen de splash in het water
Je wilt een zijn met dat landschap het voelen de voeten het water de wind

Maar je hoort
de ronkende motor
Voelt
de fan van de airco, de zon door het raam
Ziet
de verre vrijheid
vuile voorruit

Bent
een toeschouwer

het landschap open
De auto gesloten.

6 mei 2009

Eb. Een blauwe houten boot is drooggevallen aan het strand. Ik zie net de top boven het talud uitsteken. Op de boot staan drie stokken. Aan de stokken waaien gerafelde stukken textiel en plastic. De boot is verlaten. Ver op het wad lopen drie mannen.

Dag strandjes van de verre eilanden!
Dag hoge kokospalmen met waaierende kruinen!
Dag geïmproviseerd voetbalveld aan zee!
Dag Msasani Bay!
Da-ag jongens die net mijn auto bereikt hebben!
Jullie zijn te laat & mijn raam is dicht & ik schrijf op papier!

28 april 2009, middag

Zit ik hier te pielen met een pen en een papiertje. Alsof ik in het papieren tijdperk leef.

De schoonheid, stilheid en vredigheid van het landschap staat in schril contrast met de onzichtbare werkelijkheid van het strandje.

Het uitzicht is geruststellend. De geruststelling strekt zich uit over de werkelijkheid. Niets duidt op onveiligheid. Het is een weten, niet een voelen.

Daar: een man zittend in de schaduw van een boom.

Hier: een man slenterend over de strandweg.

Ik was van plan om hier bomen te planten. Een rij Indian almonds omdat ze goed tegen zout water kunnen en een rij flamboyants omdat ze razendsnel groeien. Misschien doe ik het nog. Maar elke boom is een potentiële schuilplaats.

28 april 2009, ochtend

– Hello Mama?
– Yes?
– How are you now?
– I am fine. Who’s speaking?
– It’s Swaziland Electricity Company!
– Ah… the electricity company. How can I help you?
– We had a power cut yesterday.
– Yes, I noticed.
– Has your power been restored now?
– Yes, it has actually, thanks.
– Okay, this was just to check if your power had been restored.
– Thanks. Are you calling the whole village?

Het is ongelooflijk maar waar: als in Big Bend de elektriciteit een paar uur uitviel, belde het elektriciteitsbedrijf de volgende dag even op voor, laten we zeggen, nazorg. Ik ben nooit te weten gekomen of ze iedereen in het dorp met een telefoonlijn belden of dat wij een voorkeursbehandeling kregen, maar ik sluit niets uit. In sommige opzichten is de service in Afrika ongekend. Met de telefoonlijn ging het precies hetzelfde. Weliswaar duurde het maanden voordat we een telefoonlijn hadden en die telefoonlijn was dan ook nog eens vaak stuk, maar als ik een storing doorbelde, kwamen ze nog dezelfde middag. Vervolgens bleven ze nog drie dagen lang elke dag controleren of hij het nog deed:
– Hello, it’s Ben.
– Hello Ben, how are you?
– I am fine. I am from the phone company.
– I know. How can I help you?
– Your phone is working.
– Yes, it is.
– I just wanted to check.
– Okay, thank you.
– Have a nice day!
– Same to you.

En verder kun je weer met je dag. In Afrika heb ik al veel staaltjes goede service meegemaakt, maar als Nederlander stond ik hier toch weer van te kijken. Het is één en al vriendelijkheid en goede service, niet alleen in Swaziland. In Tanzania beschik ik over het directe nummer van de area manager van het waterleidingbedrijf. Als ik geen water heb, kan ik hem direct bellen op zijn mobiele telefoon. “Ik zit nu in de auto, maar over twintig minuten ben ik op kantoor”. Geweldig. Geen bandjes, geen eindeloze doorverbindingen met medewerkers en afdelingen, gewoon het nummer van de man die erover gaat.

Hoe schrijnend is de tegenstelling met Nederland. Ik was van plan om Afrika in dit weblog niet te vergelijken met Nederland, maar dit keer kom ik er niet onderuit. Misschien zijn mijn verwachtingen van Nederland verkeerd, dat kan het ook zijn. In Nederland verwacht je dat het goed geregeld is. Het is immers een eerstewereldland en van een eerstewereldland mag je verwachten – vind ik dan – dat je effectief en efficiënt een telefoonlijn kunt aanvragen. Om maar een volkomen onwillekeurig voorbeeld te noemen.

De precieze details van mijn KPN-aanvraag zijn me ontschoten, maar het kwam erop neer dat ik een aanvraagformulier moest ondertekenen en opsturen, dat mij dan iets teruggestuurd zou worden en dat ik dáármee mijn aansluiting kon aanvragen. Alleen: datgene wat teruggestuurd had moeten worden heb ik nooit ontvangen. Dat kan gebeuren, fouten zijn menselijk, maar het stuitende was dat niemand bij KPN mijn klacht serieus nam. Niet alleen werd ik voortdurend doorverbonden, maar de mensen die ik aan de telefoon had waren zó onhebbelijk, onvriendelijk en kortaf dat ik meteen terugverlangde naar Afrika. Het was mijn probleem, gaf men mij te kennen. Toen ik het hele aanvraagproces opnieuw had doorlopen, kreeg ik een telefoonnummer toegewezen waarop ik steeds door mensen werd gebeld die ik niet kende. Gelukkig hadden de bellers ook een mobiel nummer van de mensen die ze poogden te bereiken. Wat bleek? Mijn telefoonnummer was tevens toegewezen aan twee andere mensen die net een telefoonlijn hadden aangevraagd. Afrikaanse toestanden! Africa is everywhere, noemen we dat bij ons thuis.
Een van mijn nummerdelers was overigens net geremigreerd uit Frankrijk. Zij had al zoveel bureaucratische perikelen achter de rug dat ze overwoog om weer naar Frankrijk terug te keren. Welkom thuis.

In Zambia had ik eens een klacht over DSTV, digital satellite television. Pim Fortuyn had net de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam gewonnen, de landelijke verkiezingen kwamen eraan en ik had DSTV aangevraagd om de veranderingen in mijn land via de televisie te kunnen volgen. DSTV was vlot geïnstalleerd, maar helaas, ik had geen ontvangst. De volgende morgen ging ik gefrustreerd op weg naar het kantoortje van MultiChoice/DSTV. In het kantoor was een loket ‘Klachten’. Gewend aan Nederland zette ik me mentaal schrap. Ongetwijfeld zou men mij gaan vertellen dat ik iets fout had gedaan, dat het mijn eigen schuld was, dat het mijn probleem was en dat ik het zelf maar moest uitzoeken. De dame achter het loket keek me met open ogen oprecht glimlachend aan.
– Good morning!
Haar tanden straalden en haar ogen ook.
– How are you?
Het kwam uit de grond van haart hart. Ik ontspande. Het was eigenlijk ook een goede morgen. De zon scheen, de vogeltjes floten…
– Actually, I am fine, zei ik, tot mijn eigen verbazing.
– How can I help you?, zei ze, met diezelfde glimlach.

Die middag kwam er een monteur langs. Nog dezelfde avond kon ik Nederlandse televisie kijken.

– Ojee, ik ben geprikt! Ik dacht dat malariamuggen alleen ’s nachts prikten??
– Dit is een bush mosquito. Een tijgermug.
– O. Goddank.
– Deze brengt alleen knokkelkoorts over.

Elk jaar sterven miljoenen mensen aan malaria, vooral in Afrika, vooral kinderen onder de vijf. Daar hebben we er twee van. Toch volgen we het advies van de Nederlandse Travel Clinic niet op. We slikken geen malariaprofylaxe. Is dat eigenwijs?

De Travel Clinic vindt van wel. Elk jaar schrijven ze ons malariaprofylaxe voor – Malarone of Lariam. Al onze argumenten wijzen ze af. Dat we toch niet jarenlang Lariam kunnen slikken. Dat er in sommige seizoenen nauwelijks muggen zijn, en dus ook geen malaria. Dat we in het verleden in Afrikaanse streken kwamen waar de malariamug vrijwel was uitgeroeid door besproeiingen maar dat de Travel Clinic toch profylaxe voorschreef. Dat we eerst de lokale situatie in ogenschouw wilden nemen en met lokale artsen en expats wilden spreken. Maar de dames van de Travel Clinic waren onvermurwbaar en zó volhardend dat wij een keer ondanks onszelf vertrokken met een recept voor de apotheek. Die malariapillen hebben wij uiteindelijk niet opgehaald. Waarom dan niet?

Omdat we niet jarenlang malariapillen willen slikken. Omdat we echt heel voorzichtig zijn. Omdat de meeste expats die we kennen geen malariapillen slikken. Omdat we eerst zelf de risico’s willen inschatten.

Zambia en Swaziland

Natuurlijk willen we ook geen malaria. We doen er alles aan om het te voorkomen. Nou ja, bijna alles dus. Allereerst gaan we in elk land te rade bij lokale artsen. Zij weten precies of er malaria is, hoeveel malaria er is en welke profylaxe het meest geschikt is voor de betreffende regio. Zo bleek in Zambia dat je in de hoofdstad Deltaprim kon slikken, maar dat de muggen ten oosten van de Zambezi escarpment er resistentie tegen hadden ontwikkeld.

Het kan ook anders. In Swaziland vertelde de arts van ons plattelandsdorpje dat er geen malaria was in de regio.
– Geen enkel geval van malaria?
– Nee, niets, zei hij.
– Ook niet van mensen die het buiten het dorp hebben opgedaan?
– Nee hoor. Maak je maar geen zorgen.
Toevallig had ik de dag ervoor iemand ontmoet die onlangs malaria had gehad. Weliswaar had hij het niet opgelopen in Big Bend, maar toch: malaria. Het is aardig dat de dokter mij gerust wilde stellen, maar ik hoor liever de waarheid. Dit is dus zeker geen betoog om de beslissing profylaxe ja/nee maar aan lokale artsen over te laten.

Voorzorgsmaatregelen

Ook in Dar es Salaam slikken wij geen profylaxe. Wel nemen we allerlei andere voorzorgsmaatregelen. We slapen onder muskietennetten en spuiten ons ’s avonds in met muggenspul. Onze kinderen spuiten we ook overdag in, tegen knokkelkoorts en – vooral – tegen infecties door krabben. We zijn gaan wonen in een buurt waar nauwelijks stilstaand water is. Als we koorts hebben of ons zelfs alleen maar fysiek zwak voelen, gaan we naar de kliniek om een malariatest te doen. Dat gaat zo: een laborant prikt met een speciale pen een minuscuul gaatje in je vinger en perst daar wat bloed uit. Vijf minuten later sta je weer buiten. Je kunt een half uurtje op de uitslag wachten maar je kunt ook naar huis in afwachting van een telefoontje.

Soms sturen onze artsen een bericht rond dat er veel malariagevallen in de stad zijn. Meestal is dat tijdens of vlak na het regenseizoen. In dat geval gaan we slikken. Ook beginnen we altijd profylaxe te slikken tien dagen voordat we naar Nederland vertrekken. In Tanzania wil je geen malaria krijgen, maar in Nederland ook niet.

Malariatest in Nederland

Een paar jaar geleden ontwikkelde onze dochter tijdens verlof in Nederland hoge koorts. Ik belde het Havenziekenhuis en legde de zaak uit. We wonen in Tanzania, we zijn in Nederland, mijn dochter heeft koorts, het is minder dan tien dagen geleden dat we uit Tanzania vertrokken, Tanzania is een malariagebied, kunnen we een malariatest komen doen? Dat kon niet, want het Havenziekenhuis doet geen kinderen. Ze verwezen me naar het Sophia Kinderziekenhuis. Het Sophia Kinderziekenhuis doet wel kinderen, maar ze konden onze dochter geen malariatest afnemen want ze doen alleen uitgebreide consulten. Het Sophia Kinderziekenhuis verwees mij weer terug naar het Havenziekenhuis, het Havenziekenhuis verwees me weer naar het Sophia Kinderziekenhuis, de huisarts kon me niet helpen en toen heb ik me boos gemaakt en mocht ik toch langskomen bij het Havenziekenhuis. Aldaar nam de dienstdoende arts zes buisjes bloed af bij onze eenjarige dochter. Zes buisjes bloed!
– Jemig, fluisterde ik geschokt tegen Echtgenoot. – Zal ik het zeggen?
– Ik zou het maar niet doen, fluisterde Echtgenoot terug.
Ik kon het natuurlijk niet laten. Maar al bij de eerste woorden wist ik dat het zinloos was.
– Bij ons in Tanzania…

Ik weet hoe het klinkt. Maar bij ons in Tanzania hebben ze aan één druppel bloed voldoende. En dat zijn Nederlandse artsen. Hoor! Toevallig! Maar dat is een drogreden, ik weet het, een argumentum ad verecundiam. Het zou er niet toe moeten doen dat onze lokale artsen in Tanzania Nederlanders zijn.

Tip voor reizigers naar Afrika: slik vooral je Malarone. En ga eerst naar de TravelClinic.

• In de waterleiding zit een lek dat zo groot is dat er lucht uit de kraan komt.
• De waterpomp staat uit, waardoor de bovenste watertank niet meer vol stroomt.
• De waterpomp doet het niet meer, hetzij tijdelijk, hetzij definitief.
• De stroom is uitgevallen [vele oorzaken mogelijk], waardoor de waterpomp geen water meer naar de bovenste tank kan pompen.
• Er is een probleem met de drijver in de onderste of de bovenste tank.
• De sluis in de waterleiding tussen de bovenste tank en het huis is gebroken.
• De stadswaterpomp staat uit. Iemand heeft het knopje omgezet of de hoofdschakelaar van het elektriciteitskastje in het tuinhuis is omgeslagen.
• De stadswaterpomp is doorgebrand.
• De watervoorziening is afgesloten omdat de waterrekening niet is betaald.
• De watervoorziening is afgesloten. De waterrekening is wel betaald, maar bij controle aan huis was er niemand thuis om de controleurs het betalingsbewijs te laten zien.
• Een vlegel van buiten heeft het nippeltje van de watermeter uitgedrukt. De watermeter zit buiten de tuinmuur onder het gras. Het kostte me twee dagen om dit euvel te lokaliseren.
• Het is weekend. Het waterleidingbedrijf voert onderhoud uit aan de waterleidingen.
• Een hoofdpomp van het centrale watervoorzieningsysteem van de stad is doorgebrand. Kan zomaar gebeuren. In december 2008 brandden drie van de vier hoofdpompen van Dar es Salaam door. Hierdoor zat vrijwel de hele stad (3 miljoen inwoners) gedurende vijf dagen zonder water.