Recente stukjes

Zoho! Doe maar luxe!

23|07|2014 13:12

– En wat was jullie vorige woonplaats?
– Tanzania.
– Zoho! Doe maar luxe!

In onze eerste week in Nederland reageerden twee mensen op exact deze manier, toen ik vertelde waar we vandaan kwamen. Kennelijk is ‘luxe’ de eerste gedachte die in sommige mensen opkomt als je ze vertelt dat je uit Afrika komt. Als je wit bent tenminste. Als je expat bent. Het zegt veel over de perceptie van het expatleven in Afrika. En het zegt ook iets over de Nederlandse cultuur. Want in die woorden, en vooral in de toon waarop ze uitgesproken worden, proef ik toch een zekere afkeuring. Mensen die in het buitenland wonen, hebben het beter dan ik. En mensen die het beter hebben dan ik, zijn in de grond afkeurenswaardig. U denkt zo niet, lieve lezer, maar u weet dat u landgenoten hebt die wel zo denken. Expats in Afrika leiden een luxeleven. Expats in Afrika leven een luxeleven op onze kosten. En dan is het maar een klein stapje naar: Expats zijn uitvreters.

Eerder schreef ik al eens over ons veronderstelde luxeleven. Ik word er een beetje agressief van. Achter die vier woorden – Zoho! Doe maar luxe! – gaat een scala aan normen, waarden, overtuigingen en vooroordelen schuil.

Echtgenoot en ik, nog in onze wittebroodsweken in Nederland, verbazen ons dagelijks over het gemak van het leven in Nederland. Alles kunnen bestellen en betalen via internet! Kunnen pinnen! Drinkwater en gas dat vanzelf het huis binnenkomt! Zelfs de bureaucratie valt ons mee: het zijn geen woeste bergen waarbij je zelfs het begin van het pad niet kunt ontwaren, maar lage, goed aangegeven drempels in een verder vlak landschap: je bent eroverheen voordat je het in de gaten hebt. Met uitzondering van een hypotheek dan.

Ooit nam ik me voor om Nederland en Tanzania niet met elkaar te gaan vergelijken, maar daar kom ik niet onderuit. Met deze blog probeer ik inzicht te kweken in het leven van expats in Afrika, en Nederland is voor velen het voornaamste referentiekader. Om misverstanden te voorkomen: ik ben zeer dankbaar voor mijn lange verblijf in Afrika. Het zouden zomaar de mooiste jaren van mijn leven kunnen zijn. Maar het was niet luxe, althans niet in de gebruikelijke zin van het woord. Dus hier komt de vergelijking tussen Nederland en Tanzania.

Elke dag een heerlijk warme douche.

Geen warm water. Nauwelijks waterdruk. Droevig straaltje.

Elektriciteit. Altijd. Overal.

Stroom valt regelmatig uit. Overdag, ‘s nachts, als je onder de douche staat, als de wasmachine draait, als je net iets in de oven wil zetten, tijdens je PowerPoint-presentatie, tijdens een les waarin leerlingen op de computer moeten werken. Op elektriciteit kun je niet rekenen. Je moet altijd een plan B hebben, als moeder, als gastvrouw en als docent.

Betaalgemak. Je kunt huur, water en elektriciteit betalen via een machtiging of via internetbankieren.

Huur betalen in persoon bij de verhuurder (alleen tijdens kantooruren). Waterrekening betalen in persoon bij het waterleidingbedrijf (alleen tijdens kantooruren). Elektriciteit is prepaid. Als je tegoed op is, valt de stroom uit. Je moet dus goed in de gaten houden hoeveel elektriciteitstegoed (luku) je nog hebt om te voorkomen dat plotseling de lichten uitgaan. Nieuw elektriciteitstegoed kun je kopen aan een loket (alleen overdag).

Pinnen! The glory!

Altijd voldoende cash meenemen als je naar de supermarkt gaat. Regelmatig bij de kassa tot de ontdekking komen dat je onvoldoende geld bij je hebt om alle boodschappen af te rekenen.

Een doorlopend internetabonnement. Jaarlijks betalen via internetbankieren.

Een prepaid internetabonnement dat je maandelijks moet opwaarderen. Als het tegoed op is, kun je niet meer internetten. Dat kan gebeuren vlak voor je deadline,vlak voor je belafspraak, tijdens het skypen, tijdens het downloaden, enzovoort. Nieuw internettegoed kopen in een winkeltje (alleen overdag).

Een doorlopend telefoonabonnement.

Een prepaid abonnement dat je maandelijks moet opwaarderen, of eerder als je beltegoed eerder op is. Beltegoed raakt meestal op tijdens een gesprek. Het plotseling afbreken van een telefoongesprek is dan ook volkomen geaccepteerd. “Sorry, m’n beltegoed was op.”

Gas komt automatisch het huis binnen.

Zelf gasflessen kopen (alleen overdag).

Goed drinkwater uit de kraan.

Water uit de kraan is geen drinkwater. Zelf drinkwater kopen (zwaar!) of laten bezorgen (alleen tijdens kantooruren – zorgen dat er iemand thuis is en zorgen dat er voldoende cash in huis is).

Transparant kraanwater.

Troebel kraanwater. Wit wasgoed blijft niet wit. Drie waterfilters bij de wasmachine om witgoed wit te houden. Filters regelmatig schoonmaken – groot karwei. Twee keer per jaar nieuwe filters kopen (tijdens kantooruren – vaak tevergeefs – winkel heeft filters vaak niet op voorraad).

Niets hoeven strijken.

Alles moeten strijken. De Afrikaanse mangovlieg legt eitjes in nat wasgoed. Als de eitjes uitkomen, kruipen de larven in je huid. Vervolgens eten ze zich een weg naar binnen. Om dit te voorkomen, moet wasgoed hetzij gestreken worden, hetzij gedroogd in een droger. Trek in Afrika dus nooit iets aan dat direct van de waslijn komt!

Klagen over een voetbalveldje met kale plekken.

Blij zijn met een kaal voetbalveldje.

Als je een kastje nodig hebt, ga je naar IKEA of Marktplaats en daar vind je iets voor een schappelijke prijs.

Als je een kastje nodig hebt, moet je het zelf ontwerpen, tekenen, alle maten vermelden, offerte aanvragen en vier weken wachten. Je krijgt dan een mooi maar loodzwaar kastje van tropisch hardhout van onbekende herkomst. Twee jaar later is het hout gaan werken en laat de lijm los, maar dat maakt niet uit, want het is een schitterend, uniek kastje, door jezelf ontworpen. Het kost alleen veel tijd.

Wie zijn expatvrienden in Afrika niet opzoekt, zal nooit begrijpen hoe hun leven eruitziet. Daarom waren we zo blij dat onze vrienden M., C., M. en Z. bij ons langskwamen. Ze zagen alles: de school, de Yacht Club, de dames die ons helpen in het huishouden. Maar ook de stroomstoringen, de hopeloze hoeveelheden stof in huis, het gedoe met het personeel, de toestanden met gas, water, licht, enzovoort. Toen we het hadden over ons nakende vertrek en hoe het voor ons zou zijn om weer in Nederland te wonen, merkte vriendin C. op: “Het zal wennen zijn. Maar ik denk wel dat jullie het makkelijker krijgen.”

Ik kon haar wel zoenen. Het was gezien. Het was niet onopgemerkt gebleven.


8 reacties op ‘Zoho! Doe maar luxe!’

  1. Fulco schrijft:

    Haha,

    Zo moeilijk hebben wij het nooit gehad de afgelopen jaren – maar heel erg herkenbaar wat je zegt over het oordelen van mensen. Zoals met alles in het leven – is ook expatriatie een keuze waar een hoop voordelen en nadelen aan kleven. De voordelen zijn voor iedereen makkelijker te begrijpen….

  2. paulina schrijft:

    Heerlijk om je even te horen Anne; enne… je hebt me na 15 jaar in de tropen op een nieuw idee gebracht, die ik nooit eerder heb gehoord; filters op het water van de wasmachine om de witte was wit te houden. (Niet dat ik dat ga doen natuurlijk).

    We zijn net ook weer even fris in Nederland en de grootste opvaller van “De Nederlander” is; Ongevraagd commentaar geven. Let er maar es op en schrijf er dan een lekkere blog over.

    Pinpas is het toppunt van gemak. Toppunt van ongemak in Tanzania vond ik wel contant geld op en ook geen geld in de eerste 3 flappentappers

  3. Annette schrijft:

    Hoi Anne ,
    Als ik al je punten zo op een rij zie , heb je zeker gelijk echter zo negatief heb ik het nooit ervaren.
    Mijn ervaring was dat je er op een gegeven moment mee leert leven en je je leven er op instelt.
    Op tijd stroom ,gas,drinkwater of een prepaid kaart voor de mob kopen ,zit in je systeem en is routine geworden. Is er geen water dan regelde meestal de garden boy wel weer een water truck.
    Het enige wat ik echt vervelend vond was geen stroom en dus ‘s nachts geen airco. Bijna ondoenlijk om dan te slapen in de hete tijd.

    Het komt er dus wel op neer dat je in Afrika veel meer tijd besteed aan basics maar aan de ander kant ook personeel hebt aan wie je veel uit handen kunt geven.

    Wel denk ik dat je als expat uitermate flexibel dient te zijn en in Afrika wonen is zeker lang niet voor iedereen een aanrader maar Anne eerlijk is eerlijk en misschien vind je het niet leuk om te horen maar er wonen heel veel expats die er niet zouden wonen als ze er financieel of materieel niet veel beter van zouden worden.

    Ik heb soms het idee dat men in NL soms nog denkt dat een ontwikkelingswerker en zeker in Afrika, iemand is die puur uit idealisme zijn werk doet onder moeilijke omstandigheden met beperkte vergoeding.Nu misschien is er nog zo’n enkeling maar die tijden zijn voor velen toch al lang voorbij.

    Wat ik luxe vind ,zijn de heerlijke lange dagen hier in NL .Het feit dat ik op ieder tijdstip op al of niet verlichte straten kan lopen zonder dat ik denk beroofd te gaan worden .
    Ook het kunnen werken in een in mijn ogen goed geoliede organistie ,is iets wat ik hier in NL uitermate weet te waarderen .
    Maar mijn tijd in Afrika heeft mij nog flexibeler gemaakt en nog meer leren te relativeren,eigenschappen die mij ook hier in Nl elke dag nog voordelen opleveren.

  4. Anne schrijft:

    Ha Annette, ik ben het helemaal met je eens: juist het improviseren en de gebrekkige basics geven meerwaarde aan het bestaan. Het is voor mij de charme van Afrika. (Lees ook even mijn andere blogpost: http://expatinafrika.nl/expat-in-afrika/afrika/i-dont-mind-no-power/). Veel Nederlanders hebben echter geen idee van die fijne, zelfverkozen ontberingen die wij lijden, laat staan dat ze begrijpen dat we diep in ons hart genieten van die dagen zonder stroom en water. In de ogen van veel Nederlanders leiden we een luxeleven. En dat is ook zo, in veel opzichten, maar wel in heel andere opzichten dan men denkt. Met deze blogpost probeer ik het een beetje in perspectief te plaatsen. Overigens hoop ik ook nog eens toe te komen aan de serie Wat Uw Expatvrienden U Niet Durven Te Vertellen…

  5. Maarten schrijft:

    Dag Anne, weer terug in Nederland. Toch wel een verrassing. Als regelmatig bezoeker aan Dar es Salaam voor een week of zo gedurende de laatste 5-6 jaar herken ik al jouw “tegenstellingen”, en er zijn er ongetwijfeld nog veel meer. Maar ik heb ook gezien hoe jullie gezin en ander expat gezinnen ondanks alle beperkingen het normale dagelijkse leven met veel blijmoedigheid tegemoet traden. Ondanks alle gemakken in Nederland zie ik toch heel veel Nederlanders diezelfde blijmoedigheid niet opbrengen.

  6. Aartjan schrijft:

    Mooi overzicht. Heel interessant om te lezen.

    De mangovlieg hakte er het meest in bij mij. Maar ook al die loketten zou ik echt niet meer trekken. Loketten zijn echt iets van voor het internet geworden. Ik weet nog wat dat zijn maar jongeren nauwelijks waarschijnlijk.

  7. Maggie schrijft:

    Anne! Ik vind het juist schitterend hoe je het beschrijft. En het vooroordeel zo mooi neergezet. Kan me er zeer in vinden. Ga door! Ga je het nog een keer bundelen en uitgeven?

  8. Els schrijft:

    Heerlijk om te lezen hoe je een en ander tegenover elkaar zet.
    Juist het basic bestaan in Afrika leerde je om creatief te zijn. Leerde je naar nood oplossingen te zoeken met houtjes en touwtjes enz.. Testte je geduld. Wachten, beleefd blijven en meedenken tot dan uiteindelijk een en ander weer verholpen is.
    Een dag je behelpen gaat nog wel, maar dagen achter elkaar niet kunnen doen wat je toch moet doen word frustrerend.
    ‘Tijd’ in Africa is een totaal ander begrip dan hier. Dat kwam in je stuk ook naar voren.
    Naar Nederlandse begrippen was er veel tijd verlies, en een beperkte tijdwinst door het hebben van personeel.
    Het zal zeker wennen zijn om je tijd in Nederland zo in te delen dat wat je moet doen en wat je wilt doen in balans mag blijven. Want zeker is, dat we in Nederland tijd te kort komen en vaak voor de vriendschappen en echte contacten. Balans hierin weten te vinden is een kunst.

    Het mooiste van een expats bestaan, vind ik het noodzakelijke om op elkaar aangewezen te zijn als partners. Door veel samen te doen en te regelen, red je het in Afrika, naar mijn idee.
    Je leert elkaar het best kennen in moeilijke situaties en de aanpassingen en oplossingen ingezet.
    In vergelijk met Nederland meen ik daar het grootste verschil in te zien.

    Afrika heeft jullie, en jullie gezin gevormd tot een harmonisch gezin.

    Aarden in de Nederlandse samenleving vraagt ook weer om aanpassing, wel op een weer andere manier. Jullie hebben blijk gegeven dat te kunnen, want ook hier zijn er zaken die nog geklaard moeten worden.
    Lieve Anne, veel geluk met elkaar en met het leven!

Berichtje achterlaten?

test