Recente stukjes

Stukjes in de rubriek ‘Vertrek’

The Choice

02|07|2014 16:34

– If you had a choice, would you give Lagos to your children as their hometown?
– Irrelevant question. We don’t live in Lagos. We live in Dar es Salaam.
– But Dar es Salaam is turning into a Lagos. And if we stay here, our children will see Dar es Salaam as their hometown.

(fictional dialogue)

It has happened

So it has happened. We have left Dar es Salaam, and we have left Africa.
Fortunately our departure was not fuelled by an acute emergency, as is so often the case when long-termers leave the continent. We do not need specialized medical care, we did not lose our jobs, we are still very much together and we have not been robbed. Main reason is that we want to offer our children a more diverse upbringing, providing them also with another hometown than Dar es Salaam. Most of all, we like to give our children the opportunity to play outside without supervision, to explore the countryside independently, on foot, on their bikes, on skates or by boat, and to literally find their own way in life.

Somewhere in the summer of 2013 we decided that eventually it would be better to leave Dar. That was a big step, since we often saw Dar es Salaam as our final destination. Still, “eventually” is far away and there was no need to speed things up.

That all changed when Chinese project developers started walking through our compound in Dar es Salaam. Our compound is unique in many ways: a true paradise for children, a green lung in an increasingly built-up area, a place with a lovely, diverse community and some close friends, and most of all a place where children can go off independently, on their own, without having to inform their parents first. A long, long time ago we decided that unless we could live in such a compound, we would leave Tanzania.

A lengthy decision process

That was the start of a lengthy decision process. If you could, in theory, live anywhere in the world, where would you live? What kind of criteria would steer your decision? What are the must-haves? What are the nice-to-haves? If Dar es Salaam was our ideal place to live in many ways, what were the aspects of life in Dar that we so appreciated? Well, a small, friendly, divers community; proximity to an international city; good education; and beautiful surroundings, especially the high skies and the Indian Ocean (which can easily be translated into any large body of water, in the form of a sea or otherwise). We further liked living one flight away from the Netherlands and in approximately the same time zone (exit Australia and New Zealand). The new place also had to be less than 15 hours travel from Dar es Salaam, so that Husband could continue to work in Tanzania. Husband further preferred a warm climate (exit Sweden and Canada).

Botswana has always attracted me, but our international school has set the bars high, and it seemed that the international school of Gaborone was not going to meet our expectations (exit Botswana). Whatever country it was going to be, it had to allow us to be between jobs for a while without becoming illegal immediately (exit Tanzania and quite a number of other countries in Africa) and it had to allow our children to finish secondary school without becoming illegal upon turning 18, as is the case in Mauritius (exit Mauritius, with pain in our hearts, because it seemed an excellent option). The East Coast of the US seemed to meet almost all requirements, provided that we could obtain a green card, but it was voted down immediately and unanimously because of the weapon crazy. I can try to give my children an upbringing that protects them against drugs and sex excesses, but I can’t protect them against madmen who randomly shoot people (United States exit). Something similar for South Africa. We seriously considered Cape Town: it is such a perfect city, it has almost everything that you may look for: culture, nature, diversity, internationality, beautiful surrounding countryside and two languages that we either master or could master easily. Thing is, you can’t imagine how it is to feel unsafe until you feel unsafe. Feeling unsafe influences your whole life. Also, in South Africa I would have to continue to bring the children to school, football, horse-riding, social events et cetera. Independence was high on our wish list!

So our focus shifted to Europe. As European citizens we can live in any EU country – an unexpected blessing. Europe is a decent continent. Not perfect, but decent, and divers as well. We briefly considered Denmark, but despite all the good things about Denmark, notably the cycling culture, Denmark has supposedly 200 days of rain per year (exit Denmark). We considered Barcelona, but apparently good schools in Barcelona are quite expensive, and the unemployment rate is towering, and there is also the double language barrier (Catalan and Spanish – exit Spain). Kroatia: language barrier and doubts about education (exit Kroatia). I really like Stockholm and South Sweden, but Husband voted that down (too dark in winter – exit Sweden).

But wait a minute, wait a minute. AMSTERDAM is an international city! It has good, free education! The weather is getting better every year! It is one flight away from Tanzania! And we speak the language! We just have to look for a small, friendly community in the proximity of Amsterdam, preferably in a rural area. Perhaps an eco-village? Or another village?

Google Earth

So we opened Google Earth. And we found a lovely small village north east of Amsterdam. We found that the village is surrounded by meadows and waterways and that it has all the amenities that one would want: an elementary school, a supermarket, a football club, a riding school, music lessons and more. The village children cycle to school independently and they have miles and miles of countryside to discover on foot, by bike, boat or skate. Still, the village is only 15 minutes by bus from Amsterdam Central Station, where there is a wide choice of excellent secondary schools.

It seemed like a perfect fit. So we decided to have a look. And we liked it. So we made a choice.

Should I stay or should I go?

22|12|2013 22:26

– What’s so special about this place? Really, there is not that much. Okay, we have the blue sky, we have the sun, we have the sea, but apart from that? Nothing.

Wonderlijk maar waar: deze uitspraak komt van dezelfde vriendin die eerst zo enthousiast was over Dar. Haar enthousiasme over de stad die ze twee jaar eerder nog zo waardeerde, was omgeslagen in een allesomvattende frustratie. Ze was niet de eerste en ze is niet de enige. Alle expats in Dar kennen het Dar-dipje, maar meestal is zo’n inzinking van tijdelijke aard. Een gin tonic bij de Yacht Club is soms al voldoende om er bovenop te komen. Maar soms duren Dar-dipjes langer of volgen ze elkaar sneller op. De oorzaak varieert: het kan te maken hebben met onzekerheid over de toekomst, een onuitstaanbare baas, toestanden met de werkvergunning, toestanden met de huisbaas, toestanden met onbetrouwbaar huispersoneel of de onmogelijkheid om een betaalbare woning te vinden. Of dat alles tegelijkertijd – de bewuste vriendin scoorde 5 out of 6.

En zo komt voor alle expats op een gegeven moment de vraag: Should I stay or should I go?
Meestal is er één doorslaggevende reden om te blijven of te vertrekken. Het kan iets heel kleins zijn. Zo gaf een kennis ooit aan dat het tijd was om verder te trekken “omdat ik auto’s zie rijden waarvan ik de voor-vorige eigenaar ken.” Goed punt. Iemand anders bleef vanwege het internationale onderwijs. Ook een goed punt. Hier komen er nog een paar.

Waarom zou je blijven?

  • Omdat je in Dar es Salaam veel aardige, inspirerende mensen kent bij wie je je thuisvoelt en door wie je je gekend en gewaardeerd voelt,
  • Omdat het leven interessant en avontuurlijk is, never a dull moment,
  • Omdat je kinderen op een uitstekende internationale school zitten en omdat de onderwijsfilosofie achter PYP, MYP en DP je ontzettend aanspreekt,
  • Omdat je kinderen tweetalig zijn en geen enkel onderscheid maken tussen blank, bruin of zwart, noch naar nationaliteit, achtergrond of religie,
  • Omdat een reclameluw leven je buitengewoon bevalt,
  • Omdat je niet terug wilt naar een maatschappij waar de commercie regeert, met overal aanbiedingen, uitverkoop, kortingen, folders, advertenties, advertorials, 3 voor de prijs van 2,
  • Omdat je zulke ontzettend leuke leerlingen hebt en je ze stuk voor stuk graag naar een mooi eindexamen wilt begeleiden,
  • Omdat de Yacht Club nog steeds een van de allerfijnste plekjes ter wereld is, niet te evenaren, en je er dagelijks van kunt genieten,
  • Omdat het zo fijn is om dagelijks de horizon te kunnen zien, en de hoge luchten, en omdat het zo fijn is dat dat uitzicht niet wordt belemmerd door nare hoge gebouwen die dicht langs de weg staan,
  • Om de zee, de zon, de wolken, de maan, de sterren,
  • Om de goddelijke briesjes,
  • Om de stille, donkere silhouetten van de bomen tegen de avondlucht, die verloopt van diepblauw naar lichtgeel,
  • Omdat je graag ergens woont waar de nacht nog nacht is,
  • Omdat het in Dar es Salaam nog steeds stil is ‘s nachts, op de roep van de griel na,
  • Omdat het zo heerlijk is om ‘s morgens een kilometertje te kunnen zwemmen in een heldere zee met acceptabele temperatuur,
  • Omdat je nooit nooit nooit meer kunt leven zonder de kleuren, de geuren, het buitenleven, de altijd openstaande deuren,
  • Omdat het zo charmant is om ergens te wonen waar het gras langs de weg hoog en wuivend mag zijn en waar de bomen mogen groeien waar ze opkomen,
  • Omdat je niets, maar dan ook niets hebt met gemanicuurde gazons.

Dus waarom zou je in vredesnaam vertrekken?

  • Omdat je wel eens buiten wilt kunnen zitten zonder aangevallen te worden door tijgermuggen,
  • Omdat je graag meer wilt fietsen – de vrijheid, de beweging, de frisse lucht! – en dan graag over fietspaden en niet langs de snelweg,
  • Omdat je voor je kinderen een thuisland wilt waar ze iets kunnen opbouwen: waar ze later kunnen stemmen, een huis kunnen kopen, een goede baan kunnen vinden en hun kinderen naar een goede school kunnen sturen zonder daarvoor elk jaar een klein jaarsalaris neer te hoeven leggen,
  • Omdat Dar es Salaam steeds groter, vuiler en lelijker wordt,
  • Omdat de heggen verdwijnen en de bomen worden omgehakt en omdat er overal over de straten billboards worden gehangen met de omvang van een touringcar,
  • Omdat je niet meer kunt tegen de onverschilligheid, onwil en onkunde van de overheid en de corruptie van de politieagenten,
  • Omdat je zo verdrietig wordt van het afval langs de weg, van het dynamietvissen, de eindeloze kale gebieden met boomstronken, de aanleg van een haven in een ongerept getijdegebied,
  • Omdat je inziet dat de bevolkingsgroei zodanig is dat het in de toekomst alleen maar erger kan worden en niet beter,
  • Omdat het in feite maar zes maanden per jaar acceptabel weer is,
  • Omdat je dagelijks een auto ziet waarvan je de vorige eigenaar kent én de voor-vorige eigenaar,
  • Omdat je graag ziet dat je kinderen zich ontwikkelen tot onafhankelijke tieners, die zelf letterlijk hun weg kunnen vinden in het leven en niet altijd gebracht en gehaald hoeven te worden door pa en ma, of erger, de driver,
  • Omdat je al vijf jaar lang om half zes ‘s morgens opstaat en je er echt, echt, echt niet aan kunt wennen,
  • Omdat het aannemelijk is dat je vroeg of laat je huis wordt uitgezet en je liever zelf het paradijs verlaat dan dat je wacht totdat je eruit wordt gegooid.

Mijn vriendin, die veertien jaar in Afrika woonde en die gedacht had het continent nooit te zullen verlaten, is uiteindelijk vertrokken. De zon, de zee en de blauwe luchten wogen uiteindelijk niet op tegen een psychopathische huisbaas, een gestolen auto, de eindeloze processen om een werkvergunning verlengd te krijgen, de inkomensonzekerheid en, niet te vergeten, het verlangen om dichter bij haar ouders te wonen. Wat zal ik zeggen? Het is een proces.