Expat in Afrika

Gesprekje tussen expats
– Vanavond vliegen we naar Nederland.
– O? Waarom?
– Mijn vader wordt morgen zeventig. Het is een verrassing.
– O wat enig! Ik heb dat ook een keer gedaan toen mijn moeder tachtig werd.
– En ik een keer toen mijn ouders vijftig jaar getrouwd waren.
– Mijn moeder kreeg bijna een hartaanval toen ze ons zag staan.
– Ja, je moet ze wel een beetje voorbereiden.

Ik stond paf. Ik ben nog nooit voor een verjaardag of een huwelijksverjaardag teruggereisd naar Nederland. Alleen een keer voor een definitief afscheid en twee keer voor een huwelijk. Wel weet ik precies wanneer ik terug had willen reizen. Ik weet precies wat ik heb gemist. De 70ste trouwdag van mijn grootouders. De 70ste verjaardag van mijn vader. De 65ste verjaardag van mijn vader. De 65ste verjaardag van mijn moeder. De 60ste verjaardag van mijn moeder. De 40ste trouwdag van mijn ouders. De 30ste verjaardag van mijn broer. De 35ste verjaardag van mijn broer. De uitreiking van de Erasmusspeld aan mijn oma. De uitreiking van de ridderorde aan mijn vader. De begrafenis van Aad. En de omwenteling in 2002. Daar begon het mee, met de omwenteling.

De omwenteling in 2002

Toen ik een paar maanden weg was uit Nederland, won Pim Fortuyn de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam. Rotterdam beschouw ik als mijn hometown. Vanaf mijn twaalfde zat ik er op school en vanaf mijn negentiende was het mijn woonplaats. Twee maanden na de gemeenteraadsverkiezingen werd Pim Fortuyn vermoord en twee dagen later won Feyenoord de UEFA Cup. Tegelijk had mijn beste vriend, geboren en getogen in Rotterdam, iemand met wie ik alles deelde, liefdesverdriet.

Ik was en ben geen groot voetballiefhebber, ik was geen voorstander van Fortuyn, maar toch verlangde elke vezel in mij ernaar om in Rotterdam te zijn om deze winst en dit verlies te delen met mijn vrienden en stadgenoten. Ons was iets gegeven en ons was iets ontnomen. Diepe treurnis, feest en verdriet tegelijk. En dan nog het liefdesverdriet van mijn beste vriend.

Echtgenoot sprak het uit mijn hoofd. We wonen nu hier. We kunnen niet voor alles op en neer naar Nederland. Ik was het met hem eens. Je kunt niet op en neer blijven vliegen. Het is bovendien niet te betalen. En zelfs als we het hadden kunnen betalen, is het de vraag of we het echt hadden gewild. In die tijd deed ik wel eens wat voor een weeshuis. Werken voor een weeshuis maakt je erg bewust van de waarde van geld.

Appeltaart met mama

Gelukkig zijn mijn ouders makkelijk. Mijn vader was zelf vaak niet bij mijn verjaardagen omdat hij op reis was. Dat kan in onze familie: zo ben ik opgegroeid. Ik zat er niet mee en hij ook niet. En mijn moeder heeft me opgevoed met het idee dat vliegreizen luxe zijn – en dus afkeurenswaardig. Zelf denken we bij vliegen vooral ook aan het milieu.

Toch, als ik iets zou kunnen terugdraaien: graag de 65ste verjaardag van mijn moeder. En de 70ste trouwdag van mijn grootouders. En de 65ste verjaardag van mijn vader. En morgen graag in Maasdam een stuk appeltaart eten met mama.