Recente stukjes

Archief voor September, 2013

5 tips om succesvol samen te leven in een expatgemeenschap

27|09|2013 11:57

Samenleven in een kleine gemeenschap kent zijn eigen sociale uitdagingen. Dit geldt voor elke kleine gemeenschap – denk aan het studentenhuis, het dorp, het reisgezelschap – en dus ook voor expat communities. Dit zijn een paar handige tips voor nieuwe expats, gebaseerd op jarenlange ervaring en diverse teleurstellingen.

1 Bescherm je vrienden tegen mogelijke jaloezie

Iedereen kent elkaar, dus als jij door X uitgenodigd wordt voor een drankje of feestje, kan het zijn dat Y niet is uitgenodigd. Om te voorkomen dat Y zich buitengesloten voelt, bestaat er de frase: I’ve got other plans.
Als in:
– Zullen we vanavond wat gaan drinken?
– I’ve got other plans.

Zeg niet: – Ik ga wat drinken met X, want dan voelt je vriendin zich buitengesloten.
Zeg ook niet: – Ik ga wat drinken met een vriendin, want het komt altijd uit dat je met X hebt afgesproken en je vriendin zal terecht denken: Hoezo ‘een vriendin’? Zeg toch gewoon dat je wat met X gaat drinken! Ik ken X toch? Probeer niet interessant te doen alsof je vriendinnen hebt die ik niet ken!
Zeg dus: – I’ve got other plans.

2 Roddel niet

Ik weet dat roddelen mensen dichter bij elkaar brengt en dat je soms gewoon iets moet delen, maar in een kleine gemeenschap waarin iedereen elkaar kent, leidt het tot trammelant en tierelier. Roddel dus niet. Vertel ook niet aan B dat je C niet zo aardig vindt. Het is niet onmogelijk dat B en C jarenlang samen in een lemen hutje in Mozambique hebben gewoond en hartsvrienden zijn. Als je je antipathie met iemand wilt delen, dan deel je het met je partner. En die roddelt ook niet.

3 Help elkaar! / Durf te vragen!

Een waardevol aspect van Het Goede Leven in Afrika is dat veel expats voor elkaar klaar staan. Dat is fijn, in een land waar je het moet zien te rooien zonder het gebruikelijke vangnet van familie, vrienden en de buren. Een zekere wederkerigheid is natuurlijk vereist – we kennen allemaal de mensen die alleen vragen en nooit geven. Het advies is dan ook: Help elkaar. Zeg ‘ja’ op verzoekjes, klein of groot. En durf te vragen. Zet je gêne opzij. Stuur gerust een massa-sms om te vragen of iemand een goede tandarts weet. Durf je was naar de buren te brengen als je wasmachine het niet doet. Vraag of je bij ze mag douchen. Ze zullen het begrijpen. They have been there.

4 Probeer mensen niet te claimen

Vriendin X mag dan jouw beste vriendin zijn, maar dat betekent niet dat ze niet mag afspreken met Y, die jij ook kent. Misschien gaan ze zelfs samen op vakantie, waarbij ze jouw collega Z ook nog eens meevragen. En dat mag. Dat is okee. Het geeft misschien even een wrang gevoel, ook omdat jullie kinderen elkaar allemaal kennen, maar slik het in, laat het van je afglijden, maak je niet druk. Je kunt niet met vier of vijf gezinnen op vakantie. Ergens moet je een grens trekken. En misschien zit er iets onschuldigs achter. Misschien gaat het uit van hun mannen, die wekelijks samen frisbeeën. En zijn jouw kinderen niet net iets jonger dan de andere zes? Maak je geen zorgen. Het komt goed.

5 Wacht

En als het niet goed komt, als er een kliekje ontstaat van drie of vier gezinnen die alles samendoen, laat ze. Wees blij voor ze dat ze elkaar hebben gevonden in den vreemde. Zie het positieve ervan in: jij hebt een gevarieerde vriendenkring, jij ziet elk weekend andere mensen in plaats van steeds dezelfde. En de dynamiek zal weer veranderen als een van de gezinnen vertrekt. Want dat is het mooie van Afrika: iedereen gaat altijd weer weg. Dus als er echt iemand is die het bloed onder je nagels vandaan treitert, heb geduld. Je hoeft het alleen maar uit te zitten.


Lifestyle

21|09|2013 10:42

Expats in Afrika hebben het vaak waarderend over hun lifestyle. Wat voor lifestyle bedoelen ze dan, en wat is er eigenlijk zo bijzonder aan? Ik heb daar lang over nagedacht en ik denk dat ik het weet. Het heeft niets te maken met hulp in de huishouding en ook niets met zeeën, zwembaden en gin tonics. Het heeft te maken met saamhorigheidsgevoel, open vriendencirkels en vaste ontmoetingsplaatsen.

Open vriendencirkels

In je vrijgezellentijd en in je studententijd beweeg je je in open sociale cirkels. Je ontmoet regelmatig mensen die anders zijn dan jij. Vrienden van vrienden sluiten zich makkelijk aan. Binnen een beperkt geografisch gebied, zoals een binnenstad of een stadswijk, heb je een dicht netwerk van vrienden, kennissen en vage bekenden.

Dat blijft een tijdje zo als je gaat werken, maar op een gegeven moment verandert je sociale leven: van open cirkels met vrienden, kennissen en vage bekenden, raak je verzeild in gesloten cirkels met voornamelijk goede vrienden. Zij hebben zich inmiddels over het hele land verspreid en iedereen is drukdrukdruk, dus afspraken maak je maanden van tevoren. Zelden komt het nog voor dat je op straat spontaan een bekende tegenkomt en samen wat gaat drinken, en zelden komt er nog eens een onbekende aanwaaien op een feestje, zoals vroeger. En als dat al gebeurt, zijn dat zelden excentrieke figuren die iets vaags doen met literatuur of kunst, want die bewegen zich in andere kringen.

Expats daarentegen wonen vaak samen binnen een beperkt geografisch gebied. In Dar es Salaam bijvoorbeeld speelt het grootste deel van mijn leven zich af op een schiereiland van 4 bij 2 km. Mijn vrienden wonen er, ik woon er zelf, ik doe er mijn dagelijkse boodschappen, er is een strand, een theater, een boekhandel en een kliniek. Wat wil een mens nog meer? Een Italiaanse delicatessenzaak die porcini en mozzarella verkoopt? Is er ook.

En dus leven we als in een dorp. Op zaterdag en zondag ontmoeten we elkaar op de zeilvereniging. Onze kinderen hebben sleepovers bij elkaar, we zwaaien naar elkaar als we elkaar in onze auto’s passeren en soms gaan we samen een weekeindje weg. De samenstelling van de groepjes verandert voortdurend en het is dan ook zaak om elkaar niet voor het hoofd te stoten, maar over het algemeen is er een groot gevoel van saamhorigheid. Het zijn open vriendencirkels.

Vaste ontmoetingsplaatsen

De expats die ik ken spreken zelden af bij elkaar thuis. Op zaterdagavond ga je naar de pizzeria en je ziet wel wie er komt. Je schuift een tafel aan, twee tafels, hup nog eentje erbij, en geeft om beurten een rondje. De kinderen spelen een paar meter verderop op het strand of in de tuin –Afrika heeft de ruimte. Expats ontmoeten elkaar dus niet twee aan twee (exclusief) maar groepsgewijs (inclusief). Het is niet: Zullen we met zijn vieren uit eten gaan, maar het is: Kom je ook? Een groot verschil.

De lifestyle – dat is het dus. Vrienden en kennissen, lange tafels aan het strand, spontane ontmoetingen, leven op een schiereiland. Met andere woorden: de charme van het expatbestaan zit ‘m erin dat het in sommige opzichten een voortzetting is van je studentenleven.


Bespiegeling

02|09|2013 13:59

Natuurlijk, we hebben het klimaat, de zee, de lifestyle, het avontuur en de hulp in de huishouding, maar Afrika heeft expats meer te bieden. Vijf onverwachte meevallers van het leven als expat in Afrika.

1 Herijking

Tijdelijk of permanent in een ander land leven, om het even welk land, daagt uit tot reflecteren op de waarden en overtuigingen die je van huis uit hebt meegekregen. Misschien zit alles wel net even anders dan je dacht. In Afrika heb ik een andere kijk gekregen op ontwikkelingshulp, democratie, economie, de positie van Europa in de wereld, menselijke drijfveren en de zin van het leven in het algemeen. Het is niet uitgesloten dat dat in Nederland ook was gebeurd, maar toch.

2 Ontmoeting

Daarnaast zijn er de interessante ontmoetingen. De meeste expats hebben hun vrienden en familie niet meegenomen naar Afrika en staan dus open voor nieuwe vriendschappen. Die kunnen vrij snel vrij diep gaan: in twee jaar tijd kun je vrienden maken voor het leven. In steden met veel expats bestaat bovendien een enorme diversiteit aan culturen en nationaliteiten. Dit leidt tot waardevolle inkijkjes achter de schermen. Hoe vaak spreek je iemand uit Papua Nieuw Guinea? Hoe vaak sluit je vriendschap met een Japanse? Wat deelt een gesluierde vriendin zoal over haar seksleven? Veel vooroordelen gaan overboord (en sommige worden bevestigd).

3 Bezinning

Het bestaan als expat kent vanwege het transitionele karakter veel momenten van bezinning: steeds als een goede bekende verhuist, sta je stil bij wat je voor elkaar betekend hebt. Je schrijft en ontvangt brieven die je normaal gesproken alleen schrijft en ontvangt bij bruiloften, jubilea en nakende levenseinden. Dat is waardevol. Elke verhuizing van vrienden is bovendien aanleiding om stil te staan bij je eigen leven: zitten we hier nog wel op de goede plaats? Moeten ook wij verder trekken? Wat is wijsheid? Wat willen we eigenlijk?

4 Gewaarwording

Moet ik het nog noemen
De bomen en de bloemen
De geuren en de kleuren
Afrika is niet dor en droog
Afrika is regenboog

5 Ontdekking

Misschien niet onverwacht, maar desalniettemin een waardevolle ervaring, is de adembenemende Afrikaanse natuur. Als expat heb je de tijd en de mogelijkheid om een land echt te leren kennen. Op een gegeven moment kom je dus op de mooiste, bijzonderste, meest ongerepte plekjes, ver van de gebaande paden van de Lonely Planet. Als je dan weer eens boven een nest uitkomende zeeschildpadjes staat, als je kampeert aan een uitgestrekt verlaten strand, als je uitkijkt over een typisch Afrikaans savannelandschap of als je mee gaat jagen met de laatste jagers-verzamelaars in Afrika, dan weet je: we’re so lucky.


test