Recente stukjes

Archief voor November, 2012

Vijf hardnekkige misverstanden over Afrika

04|11|2012 20:40

Sommige vooroordelen staan zo ver af van de werkelijkheid dat je er het liefst een generalisatie tegenaan gooit om het contrast aan te tonen. In dit stukje zal ik proberen om vijf hardnekkige misverstanden over Afrika uit de weg te ruimen.

1. Afrikanen wonen in lemen hutjes. Overdag jagen de mannen in het oerwoud. De vrouwen dragen rieten rokjes en roeren de hele dag in een grote pot. ‘s Nachts sluipen de leeuwen om de palissade.

Ik ga even genuanceerd zijn. Er zijn inderdaad lemen hutjes in Afrika. En helemaal niet in de een of andere negorij op honderden kilometers afstand van de bewoonde wereld. Integendeel: op veertig kilometer van Dar es Salaam zit je er al middenin. Maar leeuwen zijn daar niet. Die zijn allang weg. Alleen in de wildparken zijn nog leeuwen. Palissades zijn er ook niet. Die mythe is denk ik gebaseerd op de Tarzanboeken van Edgar Rice Burroughs en op de film King Solomon’s Mines. Daar komt natuurlijk ook die grote pot vandaan. Wel heeft de Afrikaan meer dan de Europeaan de behoefte om zijn huis te omheinen met een muur. Zou dat terug te brengen zijn op de oerpalissade, uit de tijd dat leeuwen en mensen nog in dezelfde omgeving woonden? Wie weet. In elk geval: de meeste Afrikanen wonen niet in lemen hutjes, maar in stenen huizen, gemaakt van cementblokken, met een golfplaten dak en een enkel raam. Veel van die huizen zijn zo klein en armoedig dat wij het hutjes zouden noemen. Maar er zijn ook Afrikanen die in enorme villa’s wonen, of in appartementengebouwen. Gek he, bij het woord appartementengebouw denk je nou helemaal niet aan Afrika. Terwijl ze hier bij bosjes uit de grond gestampt worden.

2. Afrikanen zijn meesters in het repareren van oude spullen

Het is zo’n mooi idee en ook zo logisch: mensen die niet veel bezitten zijn zuinig op wat ze hebben en repareren alles. Nu zijn er vast Afrikanen die dat inderdaad doen, maar mijn ervaring is juist dat er weinig gerepareerd wordt en dat datgene wat gerepareerd wordt er na de reparatie zelden beter aan toe is dan ervoor. Een mooi voorbeeld zijn de Toyota Corolla’s die je hier soms ziet, met drie normale wielen en één wiel van het formaat kruiwagen. Het rijdt, maar het is een potsierlijk gezicht. In Gambia zaten we eens in een bushtaxi die gerepareerd werd met een schoenveter. Meesters in het repareren? Nee, meesters in het improviseren.

3.  Afrikanen zijn niet bang voor dieren

Je zou het denken he? Zo’n continent vol olifanten, bavianen en slangen: die mensen deinzen vast niet terug voor een spinnetje. Nou vergeet het maar. Ik heb opvallend veel Afrikanen ontmoet die bang zijn voor honden of zelfs voor poezen, en die niet binnen driehonderd meter van een rivier durven komen. De doorsnee Afrikaan denkt dat elk insect steekt of bijt en dat elk insect giftig is. Ze zijn er zo van overtuigd dat spinnen bijten, oorwurmen steken en tunkululu’s (reuzenmiljoenpoten) giftig zijn, dat ik aan mezelf begon te twijfelen en op internet ging zoeken. Zij zullen het toch wel beter weten dan ik? Het blijkt dat tunkululu’s niet steken: ze geven alleen kleur af. Over de oorwurmen ben ik niet zeker. De tien centimeter lange oorwurm die een half uur lang in mijn zoons schoen zat, heeft hem in elk geval niet gestoken.

4. Het is altijd en overal warm in Afrika

Helaas, dit is een misverstand. Toen echtgenoot en ik in 2002 voor vier maanden naar Zambia gingen, hadden we alleen zomerkleren meegenomen. Dat hebben we geweten. In mei werd het koud: ‘s nachts was het tien graden Celsius. Ons huis had geen verwarming en de ramen bestonden uit kantelbare stroken glas die niet goed afsloten. Oftewel: tocht, kou, ellende. Het woord ‘laagjes’ kreeg nieuwe dimensies. Ik wist niet dat je zo naar een spijkerbroek kunt verlangen.

5. In Afrika wonen zwarte mensen

Dat is ontegenzeglijk waar. Maar in Afrika wonen ook witte, gele en bruine mensen. Als Afrikaanse studenten overseas gaan studeren, kan dit tot grappige misverstanden leiden.
– Hi, where you from?
– Africa.
– You can’t be! You’re blond!
– Still, I’m from Africa.
– Are you an expat?
– No, I am Kenyan/Malawian/Zambian/…

Het ligt voor de hand te denken dat die blonde Afrikanen dan wel uit Zuid-Afrika of Zimbabwe zullen komen, en allicht geldt dat voor het merendeel, maar er zijn ook blonde Kenianen, Zambianen enzovoort.

In Afrika zijn ook veel Indiërs. Tanzaniaanse Indiërs, Keniaanse Indiërs, Zambiaanse Indiërs en Indiërs die hun Indiase nationaliteit hebben behouden maar in Afrika wonen. Ghandi woonde in Afrika! Indiërs in Afrika zijn vaak ondernemer, en vaak succesvol. Wat dat betreft heeft hun maatschappelijke positie wel wat weg van die van joden in de vorige eeuwen in Europa. Of begeef ik me hiermee op glad ijs…?

Maar het allerhardnekkigste misverstand is dat Afrika goedkoop is. Daar ga ik een volgende keer over schrijven.


test