Expat in Afrika

had ik maar de woordenschat van een schilder. het hoeft geen zeventiende-eeuwse meester te zijn. een huisschilder is ook goed. zelfs een verkoper van verf kan beter uit zijn woorden komen dan ik. ik ken alleen lichtgrijs en donkergrijs.

het heeft vanmorgen geregend en de wolkenluchten zijn niet in woorden te vatten. dauwblauw? blauwgrijs? ijsgrijs? leigrijs? spiegelgrijs? de taal staat machteloos tegenover deze variëteit aan blauwen, grijzen en witten. en dan heb ik het niet eens over de textuur.

2 februari 2009

– Mama, zullen we vandaag De-Weg-Met-De-Zandzakken nemen?
– Nee mama, De-Weg-Waar-De-Schoolbus-In-De-Modder-Vastzat!

Toen ik nog jong was, niet eens zo lang geleden, in de jaren tachtig, wist mijn vader een sluipweggetje van Rotterdam-Zuid naar Maasdam waarbij wij slechts één stoplicht tegenkwamen. Die mooie tijd is voorbij, maar ik dacht er laatst aan. Als ik mijn dochter naar school breng, kom ik vijf kilometer lang geen enkel stoplicht tegen. Dat feit is niet opzienbarend – alhoewel, als je bedenkt dat we in een hoofdstad met 2,6 miljoen inwoners wonen… – maar wel dat ik een combinatie van sluiproutes weet waarbij ik maar drie stukken asfalt hoef te nemen. De rest gaat over lanen waar het asfalt al lang is verdwenen, over straten die verhard zijn met klei en kiezels, over onverharde wegen vol potholes en uiteindelijk over een zandweg parallel aan de zee.

Sommige straten zijn in het regenseizoen onbegaanbaar. Het water staat van muur tot muur, dat wil zeggen: over de hele breedte van weg, stoep en erf. Ik nam deze weg, dacht dat het wel meeviel. Ik had beter naar de vrouw moeten kijken. Haar jurk is nat tot boven de borst. Zo hoog stond het water in de straat waar zij vandaan kwam, aan het eind links. Ik had moeten weten wat me te wachten stond.

Kon ik jullie maar even mee laten kijken naar onze schoolroute. Ik rijd hem al bijna drie jaar, en elk regenseizoen opnieuw word ik overvallen door onbegrip, verbijstering, ongeloof en een lachbui. Wat zich afspeelt in het voormalige vissersdorpje Msasani is onvoorstelbaar.

Meer →

E-mail uit Big Bend, Swaziland
Hier was het vandaag ontzettend heet. Floep. De kinderen dragen alleen luiers en wij lopen halfnaakt door het huis. Floep. Soms komen we in de verleiding om de deur van de koelkast even open te laten staan om ons even te koesteren in de weldadig koude lucht. Dat doet me denken aan Zambia (floep), waar ik wel eens speelde met de gedachte om wat te gaan rijden, puur om even in de airco te kunnen zitten. Floep. Floep. Het is nogal een toestand hier want op elke floep slaat de hoofdschakelaar om.

Zo ging dat in Big Bend. De stroom fluctueerde zodanig dat de hoofdschakelaar om de haverklap uitfloepte. Ook viel de elektriciteit regelmatig uit. Als ik het in de verte hoorde donderen, had ik ongeveer drie minuten om de zaklamp op te zoeken en op een centrale plaats te leggen. Je raakt eraan gewend. De mens is een flexibel wezen. Meer →

Elke dag valt iets anders op. Vandaag: de randen van de zee. De zee is groot en plat. Het oppervlak is egaal blauw, op wat lichtere vlakken na waar de wind is weggevallen. Het is één geheel. De randen lijken een rechte lijn: vanaf het vissersstrandje naar rechts vismarkt, Irish Pub, Slipway, Yacht Club, tot het einde van het schiereiland, en dan zeegat, Bongoyo, Mbudja, zeegat, Pangavini, zeegat en links het vaste land van Mbezi en Kawe. Zomaar een stukje aarde.

Twee vissersboten varen uit. Op elke boot tel ik een man of tien. De zeilen zijn nog gestreken, ze koersen op de motor in de richting van het ronde eiland Pangavini.

30 januari 2009

Vloed. Stilte. Het is vrijwel windstil. Alleen de inkomende golfjes van de vloed en het geluid als ze omrollen op het strandje. De golven zijn puntloos: zachte glooiingen op het water. Rondgolven. Een lege fles dobbert op het water. Drie vissersboten varen uit, elk bemand door 1 persoon, silhouetten op het water. Twee boten bomen, 1 boot peddelt. Als ze bij elkaar komen, stapt één silhouet over in de boot met de peddelaar en samen peddelen ze de baai op. De derde man begeeft zich in het water om fuiken uit te zetten. Wat een rust. Wat een stilte. Op dezelfde plaats als gisteren nog steeds die schuchtere stapelwolken. Twee grijze reigers vliegen laag over het water. Later een witte.

28 januari 2009

Het is eb. Het drooggevallen zand is bruin, de zee erachter helderblauw. De lucht is blauw en hoog met witte stapelwolken. Aan de horizon springen de witte strandjes van de twee onbewoonde eilanden eruit. Het is groots. De wolken boven de eilanden zijn als een landschap, als een kopie van het eiland in de lucht, een lichte schaduw, een beschermengel.

Op het wad lopen twee mannen met plastic zak. Zoeken ze inktvis? Een tweemaster hijst zijn fok en druil.

27 januari 2009

Pangavini, het ronde eilandje aan de horizon, lijkt in de lucht te drijven. Het water onder het eiland is volkomen vlak en heeft dezelfde kleur als de lucht. Pas een kilometers vóór het eiland is het zeeoppervlak herkenbaar als zee. Het atol ziet eruit als een groot, rond, met bomen begroeid ruimteschip.

najaar 2008

Wat zou zo’n visser zien als hij naar dit landschap kijkt? Hoe leest hij zo’n landschap? Ziet hij ook de variëteit aan wolken en licht, of denkt hij alleen aan zijn netten en zijn peddels? Hoort hij nog bewust de vogels, geniet hij er nog van, of denkt hij aan de monden die hij moet vullen, aan zijn maten op zee, aan zijn visnetten, aan familieaangelegenheden, aan zijn gezondheid, aan zijn zere grote teen? 

17 september 2007